Welsh Government
Cymru’n helpu i baratoi’r ffordd ar gyfer ymchwil i glefydau niwroddirywiol

Cymru’n helpu i baratoi’r ffordd ar gyfer ymchwil i glefydau niwroddirywiol

30 Tachwedd 2018

Mae Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, ynghyd ag Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol Lloegr, y Gymdeithas Alzheimer ac Iechyd a Gofal Cymdeithasol Gogledd Iwerddon, wedi ymrwymo £2.15 miliwn tuag at ddyfarniadau ariannu’r Cydraglen – Clefyd Niwroddirywiol (JPND). Mae hyn yn rhan o fuddsoddiad £15.75 miliwn ar gyfer cydymchwil ryngwladol sydd hefyd yn cynnwys gwledydd ar draws Ewrop, Awstralia a Canada i helpu i gefnogi ymchwil i glefydau sy’n effeithio ar yr ymennydd, o’r enw clefydau niwroddirywiol.

Mae’r rhaglen hon yn adlewyrchu’r angen brys am well iechyd a gofal cymdeithasol i bobl sy’n byw â chlefydau niwroddirywiol yn y DU a’u hanwyliaid. Trwy ymchwil, gallwn ni nodi’r ffyrdd gorau i lenwi’r bwlch hanfodol hwn fel ein bod ni’n gallu gwella bywydau cleifion o fewn y DU.

Mae rhai o uchafbwyntiau’r cyhoeddiad ynglŷn â chyllid eleni’n cynnwys tîm ymchwil o Gymru’n arwain y ffordd wrth geisio gwella ansawdd bywyd i bobl â chlefyd Huntington, sef clefyd genetig sydd heb unrhyw driniaethau ar ei gyfer ar hyn o bryd.

Fe fydd yr Athro Monica Busse yn y Ganolfan Ymchwil Treialon yn arwain y Rhaglen, sef  Targedau Dull o Fyw Aml-barth i Wella’r Prognosis mewn Clefyd Huntington (Multi-Domain Lifestyle Targets for Improving Prognosis in Huntington’s disease – DOMINO HD), a fydd yn canolbwyntio ar agweddau ar fywyd i bobl â chlefyd Huntington sydd heb eu hastudio’n drylwyr hyd yma. Fe fydd ymchwilwyr yn edrych ar sut y mae cwsg, maeth a gweithgarwch corfforol oll yn effeithio ar y clefyd, ac yn datblygu ffyrdd newydd i gefnogi pobl i reoli’r agweddau sylfaenol hyn ar eu bywydau.

Fe fydd y tîm yng Nghymru’n arwain consortiwm ar draws Ewrop sy’n cynnwys Iwerddon, Sbaen, Gwlad Pwyl, yr Almaen a’r Swistir.

Mae timau ymchwil y DU yn chwarae rhan mewn wyth o’r 10 prosiect sydd wedi derbyn cyllid. Mae’r ymchwilwyr hyn wedi darparu dull uchelgeisiol, cydweithredol, amlddisgyblaeth o weithredu i fynd i’r afael ag agwedd bwysig ar iechyd a gofal cymdeithasol. Gallai hyn fod ar lefel systemau a gwasanaethau, yr holl ffordd i lawr i lefel cleifion unigol, eu gofalwyr a’u teuluoedd.

Meddai Michael Bowdery, Cyd-Gyfarwyddwr Interim Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru: “Mae canlyniad yr alwad ariannu yma’n dangos gwerth arianwyr yn cydweithio. Ynghyd â’r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Iechyd (Lloegr), Ymchwil Iechyd a Gofal Cymdeithasol Gogledd Iwerddon, a’r Gymdeithas Alzheimer, mae’n bleser bod yn ariannu wyth prosiect newydd cyffrous sydd â’r potensial i gynnig manteision eang i bobl â dementia.

Rydyn ni’n arbennig o falch mai Cymru fydd yn arwain prosiect DOMINO HD, trwy’r Athro Monica Busse, â’r nod o wella ansawdd bywyd pobl sy’n byw â chlefyd Huntington.”

Mae rhaglen JPND yn harneisio cyd-arbenigedd ymchwilwyr ledled y byd i gyflymu’r cynnydd tuag at driniaethau newydd a mynd i’r afael â heriau sy’n gyffredin i ni i gyd ym maes iechyd a gofal cymdeithasol.